Kısa cevap
A/B testi, bir sayfanın iki sürümünü aynı dönemde rastgele ziyaretçilere göstererek hangisinin tek bir ana ölçüde daha iyi çıktığını sınar. Doğru yürütmek için hipotez ve örneklem başlamadan belirlenir, sayıya ulaşmadan sonuca bakılmaz, sonuç düz çıksa bile yazılır.
Bir form sayfasında yeni sürüm yayına girer ve dördüncü gün panelde B sürümü yüzde otuz önde görünür. Biri “kazandı” der, test kapatılır, yeni sürüm herkese açılır. İki hafta sonra genel dönüşüm oranı eski seviyesinde durmaktadır, çünkü o ilk günlerdeki fark şansın ürünüydü. A/B testi nedir, nasıl yapılır sorusunun yarısı bu sahnede saklı. Test kurmak kolaydır, zor olan onu sonuca bakma isteğine rağmen sonuna kadar doğru yürütmektir.
A/B testi, bir sayfanın ya da öğenin iki sürümünü aynı dönemde rastgele ziyaretçilere göstermek ve hangisinin önceden seçilmiş tek bir ölçüde daha iyi çıktığına bakmaktır. Terimin kısa tanımı için sözlükteki A/B testi maddesine bakabilirsiniz. Neyi test edeceğinizi nasıl bulacağınız ve dönüşüm çalışmasının geri kalanı dönüşüm oranı nasıl artırılır yazısında anlatılıyor. Burada tek bir testin kendisine, yani kurulmasına, yürütülmesine ve okunmasına odaklanıyoruz. Reklamdan gelen trafiği iki sürüm arasında bölmek istiyorsanız Google Ads denemeleri nasıl kurulur yazısına bakın.
Bir testin ömrü üç aşamadan geçer. Çoğu hata, bir aşamanın işi bir sonrakine bırakılınca çıkar.
1. Önce testin doğru araç olup olmadığına karar verin
Test, trafiği olan bir sayfada, tek bir değişikliğin etkisini ölçmek içindir. Sayfa az ziyaret alıyorsa ince bir farkı yakalamak aylar sürer; bu durumda test kurmak yerine ısı haritası, oturum kaydı ve birkaç kullanıcıyla konuşmak daha hızlı yol gösterir. Sorun açıkça bir hataysa (çalışmayan düğme, kırık form) test gerekmez, düzeltirsiniz. Eşiği tahmin etmeyin: aşağıdaki 3. adımdaki hesabı yapın, süre aylar çıkıyorsa araç yanlıştır. Bir de ölçmek istediğiniz şeyin tek bir sayıya inebildiğinden emin olun; “marka daha güvenilir görünüyor mu” gibi bir soru A/B testine sığmaz, ona bir kullanıcı görüşmesi daha iyi cevap verir.
2. Tek hipotez ve tek ana ölçü seçin
Hipotez bir cümledir: “Şu gözlemi gördük; şunu değiştirirsek şu davranış değişir ve şu sayı artar.” Ana ölçü o cümledeki sayıdır ve testten önce seçilir: form gönderimi, sipariş, randevu talebi. Test bittikten sonra elinizde birkaç sayı olacak ve içlerinden birinin “iyi” çıkması çok olasıdır; ana ölçüyü baştan yazmazsanız o sayıyı seçip hikâyeyi sonradan kurarsınız.
Diyelim ki randevu formunda yedi alan var ve formu yarıda bırakanların çoğu üçüncü alanda ayrılıyor. Hipotez şöyle yazılır: “Alanları dörde indirirsek form gönderimi artar.” Ana ölçü form gönderimidir; koruyucu ölçü, gelen taleplerin ekibin işe yarar saydığı oranıdır, çünkü az alanlı form daha çok ama daha niteliksiz talep getirebilir.
Koruyucu ölçü, ana ölçü artarken bozulmaması gereken sayıdır; iade, iptal ya da sayfa yükleme süresi gibi. Bir de tek değişiklik kuralı var: başlığı, görseli ve düğmeyi birlikte değiştirirseniz kazanan çıksa bile nedenini bilemezsiniz.
3. Örneklemi başlamadan hesaplayın
Bu adımda üç şeye ihtiyacınız var: mevcut dönüşüm oranı, yakalamak istediğiniz en küçük fark ve testi ne kadar güvenilir istediğiniz. Düz sözlerle: %95 güven, iki sürüm arasında aslında fark yokken testin “fark var” deme riskini yüzde beşle sınırlar. %80 güç ise gerçekten o büyüklükte bir fark varsa testin onu yakalama olasılığıdır. İkisi de yaygın kullanılan değerlerdir ve A/B test örneklem hesaplama aracı bunları sabit alır.
Yuvarlak bir örnek: sayfanız ziyaretçilerin %2’sini dönüştürüyor ve en az %20’lik göreli bir artışı, yani %2,4’ü yakalamak istiyorsunuz. Hesap varyant başına yaklaşık 21 bin ziyaretçi verir; iki varyant için toplam yaklaşık 42 bin. Teste haftada 20 bin ziyaretçi giriyorsa bu üç tam hafta eder. Yakalamak istediğiniz farkı yarıya, yani %10’a indirirseniz gereken sayı yaklaşık dört katına çıkar. Küçük fark, büyük örneklem ister; bu yüzden az trafikli sayfada küçük bir kozmetik değişikliği test etmek umutsuz bir iştir.
4. Trafiği bölün ve sonuca bakmayın
Ziyaretçiler iki sürüme rastgele ve genellikle eşit dağıtılır, aynı dönemde. Bu, mevsim, kampanya ya da haber gibi dış etkenleri iki tarafa eşit yayar; bu yüzden “geçen ayki sayfa ile bu ayki sayfayı karşılaştırmak” bir A/B testi değildir. Aynı kişi sayfaya tekrar geldiğinde aynı sürümü görmelidir. Başladıktan sonra iki kola düşen ziyaretçi sayısının beklediğiniz oranda olduğunu kontrol edin; bölme yarıdan çok sapmışsa kurulumda bir sorun vardır ve sonuç güvenilmezdir.
Sonra elinizi çekin. Her gün bakarsanız, şansın bir kolu geçici olarak öne çıkardığı bir günü yakalama ihtimaliniz artar; bu başlangıç sahnesindeki hatadır. Bunun nedeni basit: kollar arasındaki fark ilk günlerde küçük örneklemle çok oynaktır ve her bakış, o oynaklığın sizi yanıltma şansını bir kez daha artırır. Kural da basit: hesapladığınız sayıya ulaşmadan karar vermeyin. Test sırasında aynı sayfada kampanya ya da tasarım güncellemesi de yapmayın; sonucu okunmaz hâle getirir.
5. Süreyi tam haftalarla ölçün
Hafta içi ve hafta sonu ziyaretçileri farklı davranır, o yüzden test tam haftalarla yürür: hesap 2,1 hafta çıkarsa üç haftaya tamamlanır. Süre, ziyaretçi sayısına ulaşılmasıyla biter; “iki hafta yeterli” gibi sabit bir kuralla değil. Öte yandan gereğinden uzun tutmayın: Google, testin yalnızca gerektiği kadar sürmesini ister (aşağıdaki arama bölümüne bakın).
6. Sonucu okuyun, düz çıkan sonucu da
Önceki örneğe dönelim: her kolda 21 bin ziyaretçi, A kolunda 420 dönüşüm (%2,0). Sonuç üç biçimde çıkabilir (dönüşüm sayıları yuvarlak, açıklayıcı örnek rakamlardır):
| B kolundaki dönüşüm | Ne söylüyor | Ne yaparsınız |
|---|---|---|
| 504 (%2,4) | Fark 84 dönüşümdür ve şansla açıklanması çok zordur | B’yi yayına alın, koruyucu ölçüyü kontrol edin, kaydedin |
| 441 (%2,1) | Fark çok küçük; gerçek fark kabaca eksi 0,2 ile artı 0,4 puan arasında herhangi bir yerde olabilir | Kazanan ilan etmeyin; kaydedin, daha cesur bir değişiklik tasarlayın |
| 336 (%1,6) | B belirgin biçimde düşük çıktı; 84 dönüşümlük farkın şansla açıklanması çok zordur | B’yi yayına almayın, nedenini hipotezle karşılaştırıp yazın |
Düz sonuç başarısızlık sayılmaz. “Test bu büyüklükte bir fark yakalayamadı” demektir: değişiklik ya işe yaramıyor ya da etkisi planladığınızdan küçük. İkinci durumda yeni sürümü daha basitse yine de tutabilirsiniz; ama “B işe yaramıyor” diye yazmak, kanıtın söylediğinden fazlasını söylemek olur. Ana ölçü iyiyken koruyucu ölçü bozulduysa, örneğin siparişler artarken iadeler de artıyorsa, kazancı yeniden değerlendirin. Bir de testi bitirdikten sonra sonucu bin türlü kırılımda (cihaz, kaynak, ülke) taramayın: bakılan her dilim, şansla “bulunan” bir farkın ihtimalini artırır. Kırılımları hipotez baştan söylüyorsa kullanın, aksi hâlde yeni bir testin konusu yapın.
7. Arama motoruyla ilgisi: Google ne diyor
Google Search Central’ın A/B testi sayfası, testlerin arama sonuçlarına zarar vermemesi için birkaç kural koyar:
- Gizleme yapmayın. Googlebot’a bir sürümü, insanlara başkasını göstermek spam politikalarına aykırıdır; test de olsa. Testi çerezle yönetiyorsanız Googlebot genellikle çerez desteklemez, yani yalnızca çerezsiz ziyaretçinin gördüğü sürümü görür.
- Ayrı adresler kullanıyorsanız alternatif adreslerde özgün adresi gösteren rel=canonical kullanın.
- Yönlendirme kullanıyorsanız kalıcı (301) yerine geçici (302) yönlendirme seçin; JavaScript tabanlı yönlendirme de uygundur.
- Testi gerektiği kadar sürdürün. Bittiğinde kazanan sürümü sitede kalıcı yapın ve alternatif adresleri, test betiklerini ve işaretlemeyi mümkün olan en kısa sürede kaldırın. Google gereksiz uzun süren bir testi arama motorlarını aldatma girişimi olarak yorumlayabileceğini yazıyor.
Aynı sayfa, düğmenin boyutu, rengi, yeri ya da çağrı metni gibi küçük değişikliklerin kullanıcı etkileşimini şaşırtıcı ölçüde etkileyebileceğini, ama arama sonucundaki görünüme ve sıralamaya çoğunlukla az etkisi olduğunu veya hiç etkisi olmadığını da söylüyor.
8. Testi yazıya geçirin
Test bittiğinde o sayfayı kimse hatırlamayacak. Her test için tek bir yerde şunlar durmalı:
- Hipotez ve ana ölçü ile koruyucu ölçü.
- Hesaplanan örneklem, başlangıç ve bitiş tarihi.
- Her kolda ziyaretçi ve dönüşüm sayısı.
- Karar ve gerekçesi; düz ve kaybeden testler dahil.
- Sonraki adım.
Kaybeden ve düz çıkan testler en değerli kayıtlardır: aynı fikri iki yıl sonra yeniden test etmenizi engellerler. Seçili sayıları haftalık okumak için pazartesi raporu uygun bir yerdir; ölçümün kendisinin doğru kurulduğundan emin olmak için de GA4 kurulumu kontrol listesine bakın.
Sık yapılan hatalar
- Dördüncü günde öndeki kolu kazanan ilan etmek.
- Ana ölçüyü test bittikten sonra seçmek.
- Trafiği yetmeyen sayfada ince bir değişikliği test etmek.
- Test sırasında aynı sayfada kampanya ya da tasarım değişikliği yapmak.
- Düz sonucu kayda yazmayıp “olmadı” diye geçmek.
- Test bitince alternatif adresleri ve betikleri sitede bırakmak.
Sık sorulanlar
A/B testi nedir?
İki sürümün aynı dönemde rastgele ziyaretçilere gösterilip tek bir ana ölçüde karşılaştırıldığı deneydir. Rastgele dağıtım dış etkenleri iki tarafa eşit yaydığı için farkın değişiklikten geldiğini söylemeye izin verir.
A/B testi ne kadar sürmeli?
Önceden hesapladığınız ziyaretçi sayısına ulaşana kadar ve her zaman tam haftalarla. Sayı aylar çıkıyorsa o sayfada test yerine davranış verisiyle ilerleyin. Google da testin yalnızca gerektiği kadar sürmesini ister.
A/B testi SEO’ya zarar verir mi?
Kurallara uyulursa genellikle vermez: gizleme yapmamak, ayrı adreslerde rel=canonical kullanmak, yönlendirmede 302 seçmek ve test bitince test öğelerini kaldırmak gerekir.
Bu yazıdan sonra bugün yapabileceğiniz tek şey: bir sonraki test fikrinizi tek cümlelik hipoteze çevirin, ana ölçüsünü yazın ve örneklem hesaplama aracına mevcut oranınızı girin. Çıkan süre makul değilse o fikir henüz test değil, yapılacaklar listesidir. Ölçümü ve test düzenini dışarıdan kurmamızı isterseniz bu işi veri ve CRO hizmetimiz kapsamında yapıyoruz.
Kaynaklar
Bu yazı genel bilgi vermek için hazırlandı; hukuki, mali ya da teknik danışmanlık yerine geçmez. Platformlar, kuralları ve mevzuat zamanla değişir; 11 Kasım 2026 tarihinden bu yana değişmiş ya da küçük hatalar içeren bilgiler olabilir. İşinizle ilgili bir karar vermeden önce güncel resmi kaynakları kontrol edin ya da bize yazın.