Kısa cevap
Pazarlama KPI’ları iş hedefinden aşağı doğru seçilir: hedef başına bir sonuç ölçüsü ana KPI olur, yanına iki ya da üç açıklayıcı ölçü eklenir. Her ölçünün yazılı tanımı, tek kaynağı ve tek sahibi olur; hedef firmanın kendi geçmişinden konur, sektör ortalaması kullanılmaz.
Şöyle düşünün: kurgusal bir muhasebe bürosu, sitesinden müşteri kazanmak istiyor. Her pazartesi yirmi satırlık bir tablo açılıyor: gösterim, tıklama, takipçi, form sayısı, e-posta açılma oranı. Toplantı bitiyor ama kimse ne yapılacağını söyleyemiyor, çünkü satırların hiçbiri “bu sayı hangi hedefe hizmet ediyor” sorusuna bağlı değil. Pazarlama KPI’ları nasıl belirlenir sorusu tam burada başlar. Cevap, tabloya sayı eklemek ya da çıkarmak değil; işin hedefinden aşağı doğru birkaç sayı seçip her birinin ne demek olduğunu yazmaktır.
Aşağıdaki adımlarda, Google’ın yardım sayfalarına dayandığı belirtilen cümleler dışındaki her öneri bizim çalışma önerimizdir; bazılarını “Önerimiz” diye ayrıca işaretledik. Google sayfaları kaynak olarak listelendi. Örneklerin hepsi kurgusal bir hizmet firmasına aittir; sayılar yuvarlak ve uydurmadır, hiçbir gerçek sonucu göstermez.
Adım 1: İş hedefini tek cümleye indirin
Önerimiz: ölçü seçmeden önce işletmenin bu dönem için ne istediğini tek cümleyle yazın, örneğin “web sitesinden gelen yeni müşteri sayısını artırmak”. Hedef bir sonuç içermiyorsa hiçbir ölçü ona bağlanamaz. Sonra yolu geriye doğru yazın: müşteri olmadan önce bir talep gelir, talebin bir kısmı hizmet alanına uygundur, uygun olanların bir kısmı müşteri olur. Her halka bir ölçü adayıdır. Seçim ondan sonra gelir ve her seçtiğiniz sayının “neden bu” sorusuna hazır bir cevabı olur.
Adım 2: Sonuç ölçüsünü faaliyet ölçüsünden ayırın
Sonuç ölçüsü, işin dışarıda bıraktığı izi sayar: müşteri, nitelikli talep, randevu. Faaliyet ölçüsü ekibin yaptığı işi sayar: yayınlanan yazı, gönderilen e-posta, çalıştırılan test. Önerimiz: ana ölçü her zaman bir sonuç ölçüsü olsun; faaliyet ölçüleri ekibin kendi iş planında kalsın. Aşağıdaki tablo ikisini yan yana koyar.
| Tür | Neyi sayar | Örnek | Karar için ne söyler |
|---|---|---|---|
| Sonuç ölçüsü | İşin dışarıdaki izini | Yeni müşteri, nitelikli talep | Hedefe en yakın sayıdır; nedenini açıklamak için yanına başka ölçüler gerekir |
| Faaliyet ölçüsü | Ekibin yaptığı işi | Yayınlanan yazı sayısı, gönderilen e-posta sayısı | İşin yapıldığını gösterir; işe yarayıp yaramadığını göstermez |
Adım 3: Hedef başına bir ana ölçü, yanında iki ya da üç açıklayıcı
Önerimiz: her hedefin tek bir ana ölçüsü olsun; hedefin kendisini sayan ölçü budur, yani örnekte yeni müşteri sayısı. Yanına ana ölçünün neden oynadığını açıklayan iki ya da üç ölçü ekleyin. Örnekte üç tane var: talep sayısı, nitelikli talep sayısı ve nitelikli talep başına reklam harcaması. Ana ölçü toplantıda “iyi mi gidiyor” sorusuna tek cevap verir, açıklayıcılar “neden” sorusunu karşılar. Dördüncü bir açıklayıcı eklemek isteyen olursa önce hangisinin yerine geçeceğini sorun.
Adım 4: Her ölçü için bir tanım kartı yazın
İki kişi aynı sözcükle farklı şeyi sayabilir. Önerimiz, her ölçü için kısa bir tanım kartı yazmaktır: adı, neyi saydığı, neyi saymadığı, hangi tarihe göre sayıldığı, kaynağı, sahibi ve hedefi. Örnek kart, kurgusal firmamız için: “Nitelikli talep: formla ya da telefonla gelen ve satış sorumlusunun hizmet alanımıza uygun bulup CRM’de nitelikli diye işaretlediği talep. Aynı kişinin aynı ay içindeki ikinci talebini saymaz. Ay, talebin geldiği güne göre atanır.” Veri ve CRO hizmetimizde de ölçüm planında hangi olayın ne anlama geldiği yazılı olarak tanımlanır.
GA4 kullanıyorsanız kartı üç yerde somutlaştırmanız gerekir. Birincisi, hangi etkinliğin sayıldığı. Google’a göre önemli etkinlik, işletmenizin başarısı için özellikle önemli bir işlemi ölçen etkinliktir ve topladığınız her etkinlik önemli etkinlik olabilir; hangisinin işaretleneceği sizin kararınızdır. Terimin kısa tanımı için sözlükteki önemli etkinlik maddesine bakabilirsiniz. İkincisi, sayma yöntemi. Google’ın sayfasında “Etkinlik başına bir defa (Önerilen)” yöntemi önemli etkinliği her tetiklendiğinde, “Oturum başına bir kez (Eski)” yöntemi oturumda yalnızca bir kez sayar. Sayfanın örneğinde bir kullanıcı önemli etkinliği bir oturumda beş kez tetiklerse ilk yöntem 5, ikincisi 1 sayar. Varsayılan yöntem, önemli etkinliğin nasıl oluşturulduğuna göre değişir. Sayma yöntemini yazmazsanız aynı form gönderimi iki raporda farklı sayıda görünebilir. Üçüncüsü, oranın paydası. GA4’te “Oturum önemli etkinlik oranı”, önemli bir etkinliğin gerçekleştiği oturum sayısının toplam oturum sayısına bölünmesidir. Payda kişi olsaydı aynı oran başka çıkardı; bu yüzden kartta paydayı da yazın. Etkinlik adlarını, parametreleri ve önemli etkinlik kararını tek sayfaya dökmek için GA4 ölçüm planı rehberine bakın.
Satış sürecinde de aynı ayrım geçerlidir. Google’ın önerilen etkinlikler sayfası, potansiyel müşteri kazanma hunisini baştan sona ölçmek isteyenler için bir dizi etkinlik önerir. Bunlardan üçü şunlardır: generate_lead (internetten form ya da çevrim dışı bilgi gönderimi), qualify_lead (uygun potansiyel müşteri olma ölçütlerine uygun işaretlendi) ve close_convert_lead (dönüşüm gerçekleştiren potansiyel müşteri, yani müşteri oldu). Bu üçü, bizim talep, nitelikli talep ve yeni müşteri sıramızla aynı yolu izler. Terimin kısa tanımı için sözlükteki potansiyel müşteri maddesine bakabilirsiniz.
Adım 5: Sayının kaynağını ve sahibini yazın
Önerimiz: her ölçünün tek bir kaynağı ve tek bir sahibi olsun. Kaynak, sayının okunduğu yerdir: satış sonucu CRM’den, harcama reklam panelinden, önemli etkinlik GA4’ten. Google’ın sayfasına göre Açılış sayfaları ve Kullanıcı edinme gibi birçok raporda “Önemli etkinlikler” sütunu bulunur; sayıyı oradan okuyacaksanız kartta raporun adı yazılı olsun. Aynı önemli etkinlikten Google Ads’te dönüşüm oluşturursanız, Google’ın belirttiği gibi Google Ads ile Analytics’te aynı dönüşüm sayılarını raporlayabilir ve veri tutarsızlığı riskini azaltırsınız. Yine de iki sistemin farklı çıkması çoğu zaman beklenir; hangi farkın normal olduğunu GA4 ile reklam paneli neden tutmuyor yazısında anlattık.
Önerimiz: sahip, sayının neden oynadığını açıklamakla görevli tek kişi olsun. Tanımı değiştirme yetkisi de ondadır. Sayıların tek ekranda toplanması için Looker Studio ile rapor panosu kurabilir, adımlar arasındaki kaybı görmek için GA4 dönüşüm hunisi analizine bakabilirsiniz.
Adım 6: Hedefi kendi geçmişinizden koyun
Önerimiz: sektör ortalamasını hedef almayın. Ortalama sizin ürününüzü, fiyatınızı ve kanallarınızı bilmez. Hedefi kendi son dönemlerinizden çıkarın ve geriye doğru hesaplayın. Kurgusal firmamızda geçen çeyrekte 100 talep geldi, 40’ı nitelikliydi, 10’u müşteri oldu ve reklam harcaması 20.000 birimdi. Buradan iki oran çıkar: taleplerin yüzde 40’ı nitelikli, nitelikli taleplerin yüzde 25’i müşteri. Nitelikli talep başına harcama 20.000 bölü 40, yani 500 birimdir.
Bu çeyrek için hedef 12 yeni müşteri olsun. Nitelikli taleplerin yüzde 25’i müşteri oluyorsa 12 müşteri için 48 nitelikli talep gerekir (12 bölü 0,25). Taleplerin yüzde 40’ı nitelikliyse 48 nitelikli talep için 120 talep gerekir (48 bölü 0,40). Nitelikli talep başına harcama 500 birimde kalırsa harcama 48 çarpı 500, yani 24.000 birim eder. Bu bir tahmin değil, geçmiş oranların aynı kaldığı varsayımıyla yapılmış aritmetiktir; oranlar değişirse hesap da değişir. Bölmeyi CPA hesaplama aracında da yapabilirsiniz. Harcamanın üst sınırının nasıl konacağı için reklam bütçesi nasıl belirlenir, ek bütçeden önce hangi soruların cevaplanması gerektiği için ölçüm olmadan bütçe artırmayın yazılarına bakın.
Geçmişiniz yoksa, örneğin yeni bir kanal açıyorsanız, ilk dönemi yalnızca ölçmek için ayırın. O dönemin sayıları bir sonraki hedefin başlangıç noktası olur.
Adım 7: Öncü ve gecikmeli ölçüleri ayırın
Gecikmeli ölçü hedefin kendisidir ve geç görünür: yeni müşteri, talepten haftalar sonra yazılır. Öncü ölçü ise sonuçtan önce hareket eder: nitelikli talep, müşteriden önce gelir. Önerimiz: haftalık bakışta öncü ölçülere, dönem sonunda gecikmeli ölçüye bakın. Bir öncü ölçü yalnızca gecikmeli ölçüyle birlikte hareket ediyorsa işe yarar. Bunu görmek için birkaç dönemin sayısını yan yana yazın. Talep artıp müşteri artmıyorsa o ölçü öncü olma niteliğini yitirmiştir ve tanımına ya da sıralamadaki yerine yeniden bakmak gerekir.
Adım 8: Neyi bırakacağınıza karar verin
Önerimiz: her ölçü için “bu sayı değişirse hangi kararı değiştiririm” diye sorun. Cevap yoksa ölçüyü skor tablosundan çıkarın. Çıkacaklar genellikle şunlardır: hiçbir hedefe bağlanmayan sayılar, tanımı yazılamayanlar, sahibi olmayanlar ve iki kaynakta iki farklı değer verenler. Takipçi gibi sayılar, bir iş sonucunu açıklıyorlarsa kalabilir; açıklamıyorlarsa arşive gider. Bırakılan sayı arşivde durabilir, yalnızca skor tablosuna girmez. Sosyal medya için aynı seçimi sosyal medya raporu nasıl hazırlanır yazısında ayrıca ele aldık.
Adım 9: Hepsini tek sayfalık skor tablosuna koyun
Aşağıdaki tablo, kurgusal firmamız için bir çeyreklik skor tablosunun örneğidir. Sayılar yuvarlak ve uydurmadır; harcama düz birimle yazılmıştır. Hedef sütunu Adım 6’daki hesaptan gelir.
| Ölçü | Geçen çeyrek | Hedef | Kaynak ve sahip |
|---|---|---|---|
| Yeni müşteri (ana ölçü, gecikmeli) | 10 | 12 | CRM; satış sorumlusu |
| Nitelikli talep (öncü) | 40 | 48 | CRM; satış sorumlusu |
| Talep sayısı (öncü) | 100 | 120 | GA4 önemli etkinliği ve CRM; web sorumlusu |
| Nitelikli talep başına harcama (birim) | 500 | 500 | Reklam paneli ve CRM; reklam yöneticisi |
Tablo okunurken önce ilk satıra bakılır. Dönem sonunda 12 yeni müşteri yoksa sıra açıklayıcılara gelir: talep mi yetmedi, nitelikli oranı mı düştü, maliyet mi arttı? Haftalık raporda bu dört satır pazartesi raporunun sayılar bölümüne girer; raporun kararlar kısmı da sahip ve tekrar bakış tarihiyle yazılır.
Sık yapılan hatalar
- Hedefi tutturamayınca tanımı değiştirmek. Nitelik ölçütü gevşetilirse nitelikli talep artar ama sayı artık başka bir şeyi sayar. Önerimiz: tanım yalnızca yazılı ve tarihli bir gerekçeyle değişsin, eski dönemler de yeni tanımla yeniden hesaplansın.
- Tek bir sayıya ödül ya da baskı bağlamak. Talep sayısı ödüllendirilirse niteliksiz formlar da talep sayılabilir. Önerimiz: ana ölçü ile açıklayıcıları birlikte okuyun.
- Tek haftalık harekete göre karar vermek. Önerimiz: sayıyı geçen dönemle ve kendi son dönemlerinizle yan yana okuyun; öncü ölçüdeki tek bir hareketi hedef değişikliğine çevirmeyin.
Sık sorulanlar
KPI ile metrik arasındaki fark nedir?
Bizim kullanımımızda metrik, ölçülebilen her sayıdır; KPI ise bir hedefe bağlanmış, kararı yönlendiren birkaç sayıdır. GA4 menülerinde “metrik” teknik anlamıyla geçer; Google’ın boyutlar ve metrikler sayfası, mevcut boyutları ve metrikleri ve bunların nasıl doldurulduğunu açıklar; “Oturum önemli etkinlik oranı” formülü de orada yazılıdır. Bir metrik, hedefe bağlanıp sahibi ve hedefi yazılınca KPI olur.
Kaç KPI izlemeliyim?
Önerimiz: hedef başına bir ana ölçü ve onu açıklayan iki ya da üç ölçü. Bunun için bir sektör sayısı yoktur; sınır, her ölçünün bir kararı değiştirebilmesidir. Adım 8’deki soruya cevap veremediğiniz ölçü fazladır.
Geçmiş verim yoksa hedefi nasıl koyarım?
İlk dönemi ölçmeye ayırın ve o dönemin sayılarını başlangıç noktası yapın. Sonra Adım 6’daki gibi, gereken yeni müşteriden geriye doğru kendi oranlarınızla hesaplayın. Dışarıdan bir ortalama almak yerine ilk dönemin sonunda eldeki gerçek oranlarla hedefi yazın.
Bugün kendi başınıza yapabileceğiniz küçük bir iş var: tek bir hedef seçin, ana ölçüsünü yazın ve yukarıdaki tanım kartının yedi alanını bu ölçü için doldurun. Alanlardan biri boş kalıyorsa, o ölçü henüz hazır sayılmaz; önce o boşluğu kapatın.
Kaynaklar
Bu yazı genel bilgi vermek için hazırlandı; hukuki, mali ya da teknik danışmanlık yerine geçmez. Platformlar, kuralları ve mevzuat zamanla değişir; 14 Kasım 2026 tarihinden bu yana değişmiş ya da küçük hatalar içeren bilgiler olabilir. İşinizle ilgili bir karar vermeden önce güncel resmi kaynakları kontrol edin ya da bize yazın.