Kısa cevap
E-posta segmentasyonu, listeyi kayıt kaynağı, satın alma geçmişi ve etkileşim gibi kurallarla gruplara bölmektir. Yeni aboneler, henüz almayanlar, müşteriler ve sessizleşenler gibi dört segmentle başlayın; her segmentte izin koşulunu ekleyin ve ayrı mesaj taşımayan segmenti silin.
Salı sabahı Yeşil Köşe’nin, yani kurgusal bir çevrimiçi bitki mağazasının, sonbahar indirimi e-postası tüm listeye aynı anda gider. Geçen hafta üç saksı almış bir müşteri “ilk siparişinize indirim” görür. Hiç sipariş vermemiş biri, almadığı ürünün aksesuar önerisiyle karşılaşır. Formdan yalnızca sulama takvimi için kaydolmuş üçüncü kişi ise bir daha açmaz. E-posta listesi segmentasyonu bu üç kişiye üç ayrı mesaj yazabilmek için listeyi kurallarla gruplara bölmektir. Bu yazıda hangi veriyle bölüneceğini, hangi dört segmentle başlanacağını ve bir segmentin bakımını ne zaman hak ettiğini adım adım anlatıyoruz.
Liste henüz küçükse ya da tek bir form kullanıyorsanız önce e-posta listesi nasıl büyütülür yazısına bakın. Segmentin kullanacağı verinin çoğu orada, kayıt formunda toplanır.
Segment ne işe yarar, ne işe yaramaz
Segment, bir kurala uyan kişilerin otomatik güncellenen grubudur. Örneğin “en az iki sipariş vermiş” bir kuraldır; kişi ikinci siparişini verince gruba girer. Segmentin tek işi, gruplara farklı mesaj gönderebilmenizi sağlamaktır. İki gruba aynı mesajı yollayacaksanız onları ayırmanın bir anlamı yoktur.
Segment tek başına satış getirmez. Mesajı iyi yazmadıysanız, daha küçük bir gruba yine kötü mesaj gönderirsiniz. Bu yüzden kural basit: önce hangi gruba hangi farklı mesajı yazacağınızı belirleyin, segmenti ondan sonra kurun.
Hangi veriyle bölünür
Dört veri türü çoğu işletmeye yeter. Aşağıdaki tablo her birinin neyi söylediğini, örnek bir kuralı ve dikkat edilecek noktayı gösterir.
| Veri | Neyi söyler | Örnek kural | Dikkat |
|---|---|---|---|
| Davranış | Kişi sitede ne yaptı | Son 30 günde bir ürün sayfasına baktı, sipariş vermedi | Davranış verisi izleme kurulumuna ve çerez onayına bağlıdır |
| Satın alma geçmişi | Kişi ne aldı, ne zaman aldı | En az iki sipariş verdi | Siparişin araca gerçekten aktığını doğrulayın |
| Etkileşim | Kişi mesajlarınıza ne yapıyor | Son beş gönderide en az bir tıklama | Açılma bilgisine tek başına güvenmeyin; liste yazımızda nedenini anlattık |
| Kayıt kaynağı | Kişi hangi sözle geldi | Sulama takvimi formundan kayıt oldu | Kaynağı kayıt anında işaretleyin, sonradan bulunamaz |
Kayıt kaynağı çoğu zaman en çok unutulan veridir. Her form için bir alan ya da etiket işaretlemezseniz, bir yıl sonra kimin hangi sözle listeye girdiğini bilemezsiniz. Müşteri ve sipariş verisini ise birinci taraf veri olarak düşünün: kendi kanallarınızdan topladığınız, sizin elinizde duran veri.
Dört segmentle başlayın
Bizim önerimiz, en fazla dört ila altı segmentle başlamaktır. Aşağıdaki dört, çoğu mağazada ve hizmet sitesinde ilk ay için yeter.
- Yeni aboneler. Kayıt tarihi yakın olanlar. Bu grup hoş geldin serisindedir ve bu sırada kampanya almamalıdır; ayrıntısı hoş geldin e-posta serisi yazısında.
- Henüz sipariş vermemiş aboneler. Listede olan ama sipariş sayısı sıfır olanlar. İlk satın almaya götüren mesajlar bu gruba yazılır.
- Müşteriler. En az bir siparişi olanlar. İsterseniz içinden “iki ve üzeri sipariş” grubunu ayrıca çıkarırsınız; kaç kişinin tekrar aldığını tekrar satın alma oranı hesaplama aracıyla görebilirsiniz.
- Sessizleşenler. Uzun süredir tıklamayan ve sipariş vermeyen kişiler. “Uzun süre” sizin satış döngünüze bağlıdır; sık alınan ürün satan biri için bir ay, seyrek alınan ürün satan biri için bir yıl olabilir. Bu grup geri kazanım akışının girişidir; akışı e-posta otomasyonu nasıl kurulur yazısında anlattık.
Bir kişi aynı anda birden fazla segmentte olabilir. Kampanyayı göndermeden önce hangi segmentin öncelikli olduğunu yazın; yoksa aynı kişiye iki ayrı kampanya gider.
Bir segmenti kurmanın altı adımı
- Amacı tek cümleyle yazın. “Henüz almamış abonelere ilk sipariş mesajı göndermek” gibi. Cümle yazılamıyorsa segment de gereksizdir.
- Kuralı tek veriyle başlatın. Önce yalnızca “sipariş sayısı sıfır” deyin. Koşul eklemek kolaydır; çok koşullu bir kuralın neden boş çıktığını bulmak zordur.
- İzin koşulunu ekleyin. Kuralı, pazarlama e-postası alabilen kişilerle sınırlayın. Nedenini aşağıdaki izin bölümünde anlatıyoruz.
- Adı kuralı anlatacak şekilde verin. “Sipariş yok, kayıt 30 günden eski” gibi. Üç ay sonra kuralı hatırlamak için başka bir yere bakmanız gerekmemeli.
- Kendi adresinizle sınayın. Test adresinizin kurala uyup uymadığına bakın. Uymuyorsa kural istediğinizi yapmıyordur.
- Göndermeden önce sayıya bakın. Beklediğinizden çok farklı bir kişi sayısı çoğunlukla bir veri ya da kural hatasıdır.
Segment, etiket ve liste araçlarda aynı şey değildir
Aynı sözcük her araçta başka şey anlatır. Bu yüzden önce kullandığınız aracın belgesine bakın. Üç yaygın araçta durum şöyle.
| Araç | Elle ya da formla dolan grup | Kurala göre dolan grup | Bilinmesi gereken |
|---|---|---|---|
| Klaviyo | Liste: formla, elle ya da içe aktarmayla dolar | Segment: koşullara göre büyür ve küçülür | Segmente elle kişi eklenemez, içe aktarılamaz |
| Mailchimp | Etiket: kişiye sizin koyduğunuz işaret | Segment: koşullara göre yeniden hesaplanır | Etiket ile statik segment aynı nesnedir |
| HubSpot | Statik segment: işlendiği andaki üyeleri tutar | Aktif segment: ölçüte uyan girer, uymayan çıkar | HubSpot eski adıyla liste dediği yapıya artık segment diyor |
Bunların dayandığı belgeler: Klaviyo’nun segment ve liste açıklaması listeyi statik, segmenti koşullu ve dinamik olarak tanımlar. Mailchimp’in geliştirici belgesi statik segment ile etiketin aynı nesne olduğunu yazar. HubSpot’un segment sayfası aktif segmentin üyeleri kendiliğinden güncellediğini, statik segmentin güncellemediğini anlatır.
Pratik sonuç şu: tek seferlik bir duyuru için statik grup yeter; sürekli değişen bir durum için, örneğin “son sipariş tarihi”, kurala bağlı segment gerekir. Etiket ise kurala bağlı değildir; kişiye siz ya da bir form tarafından konan, kendiliğinden değişmeyen bir işarettir. Aracı seçmediyseniz Klaviyo mu HubSpot mu yazımız karşılaştırmayı yapıyor.
İzin sınırları
Segmentasyon izin vermez; izni olmayan birine yazmayı da kolaylaştırmaz. Sınırları üç noktada toplayabiliriz.
- Önce onay. 6563 sayılı Kanun, ticari elektronik iletilerin alıcılara ancak önceden onayları alınmak kaydıyla gönderilebileceğini söyler (madde 6). Hangi segmentte olursa olsun bu geçerlidir.
- Onayın kapsamı. Aynı kanun, iletinin içeriğinin alıcıdan alınan onaya uygun olmasını ister (madde 7). Formda yalnızca sulama takvimi sözü verdiyseniz, o kişiye bambaşka bir kampanya yağdırmak bu sözle uyuşmayabilir. Bizim önerimiz, segmenti formdaki söze göre kurmaktır.
- Ret hakkı. Alıcılar diledikleri zaman iletileri almayı reddedebilir ve talep ulaştıktan sonra gönderim üç iş günü içinde durmalıdır (madde 8). Çıkış yapanların hiçbir segmentte kalmadığından emin olun.
Araçların kendisi de bir uyarı taşır. Klaviyo’nun belgesi, segmentlerin hesaptaki tüm profillerden çektiğini, pazarlamaya onay vermemiş olanları da kapsayabileceğini yazar. Bu yüzden her segmente “pazarlama e-postası alabilir” koşulunu AND ile ekleyin.
Kişisel verinin segmentleme için kullanılması ayrı bir konudur. 6698 sayılı Kanun verinin belirli, açık ve meşru amaçlar için ve bu amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü işlenmesini ister (madde 4). Bizim önerimiz, segment kuralında yalnızca kişinin size söylediği ya da sizinle yaptığı şeyleri kullanmak ve bunu aydınlatma metninde yazmaktır. Ayrıntılı hukuki değerlendirme için İYS ve KVKK yazımıza ve hukuk danışmanınıza başvurun.
Segment bakımını hak ediyor mu
Her segmentin bir bakım maliyeti vardır: kuralı güncel tutmak, mesaj yazmak, sonucu okumak. Biz bir segmenti, dört soruya evet cevabı verebiliyorsa tutuyoruz.
Dördüncü soru en çok atlanır. “Son sipariş tarihi” alanı birkaç aydır araca akmıyorsa, “son 90 günde sipariş vermemiş” segmenti herkesi içerir ve sessizce yanlış çalışır.
İkinci soruyu bir örnekle anlatalım. Yeşil Köşe’de bir segmentte yalnızca 40 kişi olsun ve iki kampanyada 3 ile 5 kişi tıklamış olsun. Bu fark bir sonuç değil, rastlantıdır. O segmenti büyük bir segmentle birleştirmek daha dürüst bir okuma verir.
Sonucu okurken segmenti kalan listeyle aynı gönderimde karşılaştırın, tıklama ve siparişe bakın; açılma tek başına yanıltabilir. Ayda bir her segment için dört satır yazın: kural, son kullanıldığı gönderim, son sonuç, kalıp kalmayacağı. Satırı yazamadığınız segmenti silin.
Sık yapılan hatalar
- On segmentle başlamak. Her grup ayrı mesaj ister; yazılmayan mesajın segmenti boşta kalır.
- İzin koşulunu unutmak. Özellikle sipariş verisinden kurulan segmentlerde, pazarlamaya onay vermemiş müşteriler de gruba girebilir.
- Kuralı belgelememek. Adı “VIP” olan bir segmentin kimleri kapsadığını altı ay sonra kimse bilmez.
- Statik ve dinamik grubu karıştırmak. Statik bir grup kendiliğinden güncellenmez; üç ay önce kurulmuş bir müşteri grubuna bugün kampanya göndermek bunun sonucudur.
- Sonucu hiç okumamak. Gönderim yapılıyor ama segmentin işe yarayıp yaramadığı hiç karşılaştırılmıyor.
Segment kurulumu, şablon sistemi ve CRM alanları e-posta ve CRM hizmetimizin içindedir.
Sık sorulanlar
Segmentasyon için kaç aboneye ihtiyaç var?
Kaynaklarımız bunun için bir eşik vermiyor. Bizim ölçütümüz şudur: segment, sonucu okumaya yetecek kadar büyük olmalı. Liste küçükse iki ya da üç segmentle başlayın, büyüdükçe bölün.
Etiket ile segment aynı şey mi?
Araca göre değişir. Mailchimp’in geliştirici belgesine göre etiket, statik bir segmentle aynı nesnedir; koşullu segmentin üyeleri ise veri değiştikçe yeniden hesaplanır. HubSpot’ta statik ve aktif segment ayrımı vardır. Kullandığınız aracın belgesini okuyun.
Segment kurmak için ayrı izin almam gerekir mi?
Ticari ileti onayı gönderim için gerekir; segment kuralı ise kişisel verinin işlenmesidir. Kuralınızda kullandığınız verinin aydınlatma metninde yazılı olduğundan emin olun. Bu genel bilgidir, hukuki görüş değildir.
Bugün tek başınıza yapabileceğiniz adım
Aracınızı açın ve tek bir segment kurun: “son beş gönderide hiç tıklamamış ve pazarlama e-postası alabilen kişiler”. Göndermeyin; yalnızca kaç kişi çıktığına bakın ve sayıyı bir yere yazın. Toplam listenin ne kadarını oluşturduğunu görünce, bu grubun ayrı bir mesajı hak edip etmediğine karar verebilirsiniz.
Kaynaklar
Bu yazı genel bilgi vermek için hazırlandı; hukuki, mali ya da teknik danışmanlık yerine geçmez. Platformlar, kuralları ve mevzuat zamanla değişir; 15 Kasım 2026 tarihinden bu yana değişmiş ya da küçük hatalar içeren bilgiler olabilir. İşinizle ilgili bir karar vermeden önce güncel resmi kaynakları kontrol edin ya da bize yazın.