Kısa cevap
Web sitesi yaptırırken önce bir sayfalık brif yazın, teklifi kalem kalem isteyin ve alan adının, barındırmanın, kodun ve hesapların kimin adına olacağını yazılı bağlayın. Metin ve fotoğrafı siz hazırlayın, geri bildirimi tek listede toplayın, yayın günü kontrol listesini yürütün ve teslimde erişimleri alın.
Elinizde üç teklif var. Birinde tek satır yazıyor: “Kurumsal web sitesi, tasarım ve yazılım.” Ötekinde on iki kalem sayılmış ama metinleri kimin yazacağı belli değil. Üçüncüsü sayfa sayısını vermiş, alan adından hiç söz etmemiş. Web sitesi yaptırmak isteyen birinin ilk zorluğu çoğu zaman yapım olmaz; neyi istediğini, neyin teklife girdiğini ve iş bitince neyin kendisine kalacağını yazıya dökememektir.
Bu yazı sipariş verenin tarafı için; siteyi yapanın işi konu dışı. Sitede hangi sayfaların olması gerektiğini kurumsal web sitesi nasıl olmalı yazısında anlattık; burada o soruyu tekrarlamıyoruz. Konu, sürecin sizin tarafınız: ne yazacaksınız, neyi isteyeceksiniz, neyi hazırlayacaksınız ve ne teslim alacaksınız.
Sürecin altı aşaması ve her aşamada kimin ne yaptığı aşağıda:
1. Bir sayfalık brif yazın
Brif bir sözleşme değildir; ajansın size aynı soruları tekrar tekrar sormasını önleyen ve üç teklifin aynı işe verilmesini sağlayan kısa bir belgedir. Yedi başlık yeter:
- Amaç. Site hangi talebi getirecek: teklif formu, randevu, sipariş, telefon? Tek cümleyle yazın.
- Ziyaretçiler. Kimler geliyor ve ne soruyorlar? Müşteri hizmetlerinde en sık duyduğunuz üç soru iyi bir başlangıçtır.
- Mevcut durum. Eski site, alan adı, kurumsal e-posta adresleri ve kullandığınız araçlar (CRM, ödeme, rezervasyon).
- Tahmini sayfa listesi. Kesin olması gerekmez; ekip önerecektir.
- Üç örnek site. Beğendiğiniz ve beğenmediğiniz, nedenleriyle.
- Kısıtlar. Diller, bağlanacak sistemler, sabit bir yayın tarihi gerektiren fuar ya da kampanya.
- Karar veren kişi. Geri bildirimi toplayacak ve onay verecek kişi, bir isim olarak.
2. Teklifte neler yazmalı
Teklifleri kapsamlarına göre karşılaştırın; toplam tutar tek başına bir şey söylemez. Aşağıdaki tablo, iyi bir teklifin ayrı ayrı yazması gereken kalemleri ve eksik kaldıklarında ne olduğunu gösteriyor:
| Kalem | Teklifte görmeniz gereken | Eksikse |
|---|---|---|
| Sayfa ve şablonlar | Sayfa listesi, kaç şablon, hangileri özel tasarım | Her ek sayfa yeni pazarlık olur |
| Metin ve görsel | Kim yazıyor, kim çeviriyor, fotoğraf kimden | Takvim ilk burada kayar |
| Yönetim paneli | Neyi siz değiştirirsiniz, kullanım anlatımı var mı | Küçük bir düzeltme için bile yazılımcı beklersiniz |
| Entegrasyonlar ve diller | Form, CRM, ödeme, harita; her dilin kapsamı | Formlar çalışmaz ya da diller yarım kalır |
| Geri bildirim turları | Tur sayısı, turun kapsamı, tur dışı işin nasıl ele alınacağı | Sınırsız revizyon beklentisi ya da sürpriz ek iş |
| Ölçüm ve hız | Analitik, form etkinlikleri, hız hedefi | Yeni sitenin işe yarayıp yaramadığı bilinmez |
| Sahiplik | Alan adı, barındırma, kod ve hesaplar kimin adına | Ayrılırken pazarlık gerekir |
| Yayın sonrası | Destek kapsamı, bakım, kimin güncelleyeceği | Yayın gününden sonra site sahipsiz kalır |
| Takvim | Aşama aşama teslimler ve sizden beklenenler | Gecikmenin kimde olduğu tartışmalı hâle gelir |
Hızın neden bir teklif kalemi olduğunu hızlı site neden daha çok satar yazısında anlattık. Teklif vermeden önce ekibe sorabileceğiniz daha geniş bir soru listesi için dijital ajans nasıl seçilir yazısına bakın.
3. Alan adı, barındırma ve kod kimin olacak
Bu başlık teklifte en kısa, sonradan en pahalı yazılan satırdır. Dört şeyi ayrı ayrı yazdırın:
- Alan adı. Kayıt sahibi olarak işletmenizin adı yazmalı ve kayıt kuruluşu hesabına siz de girebilmelisiniz. ICANN’in aktarım politikasına göre kayıt sahipleri alan adlarını kayıt kuruluşları arasında taşıyabilmelidir ve taşıma, kayıt kuruluşunun verdiği tekil bir aktarım koduyla (AuthInfo) yapılır. Kod ajansın elindeyse taşıma ajansın iyi niyetine kalır. Bu politika genel uzantılar içindir; .tr uzantısında kuralları kayıt kuruluşunuzun belgelerinden kontrol edin. Kuzey Kıbrıs’ta kayıtlı bir işletmenin uzantı seçeneklerini KKTC’de alan adı rehberimizde anlattık.
- Barındırma. Hesap işletme adına açılmalı; ajans yönetiyorsa bu yazılı olmalı, panel erişimi ve devir talep üzerine mümkün olmalı.
- Kod ve tasarım dosyaları. Özel yapılan sitede kaynak kodun deposu, hazır altyapıda tema ve eklenti lisansları kimin adına? Teslimde ne alacağınız teklifte yazsın.
- Hesaplar. Google, doğrulanmış sahibin Search Console’da en yüksek yetkiye sahip olduğunu belirtiyor. Sahip rolü işletmenin hesabında, ajans ise kullanıcı olarak eklenmiş olmalı. Analitik ve etiket yöneticisi için de aynı kural geçerli.
Bazı ekipler alan adı ve barındırmayı sizin adınıza açıp yönetir. Hesabı kimin yönettiği ikinci derecede kalır; belirleyici olan kayıt sahibinin kim olduğu ve devrin yazılı olup olmadığıdır.
4. Sizin hazırlamanız gerekenler
Metin ve fotoğraf çoğu projede takvimi belirleyen iş olur, çünkü ekip tasarımı bitirdiğinde içerik hazır değildir. Baştan şunları üstlenin:
- Metinler. Hizmetlerinizi, hakkınızda bölümünü ve sık sorulan soruları sizden iyi bilen yok. Google’ın içerik rehberi de içeriğin kim tarafından yazıldığının belli olmasını ve ilk elden deneyimin görünmesini öneriyor. Taslağı bir içerik ekibi yazsa bile onay, firmayı en iyi tanıyan kişiden gelmeli.
- Fotoğraflar ve logo. Kendi ekibinizi, ürününüzü ve işyerinizi gösteren çekimler stok görselden güçlüdür. Stok kullanılacaksa lisansı kimin alacağı yazılsın; fotoğrafta tanınan kişiler varsa izinleri alınsın.
- Yasal metinler. 6698 sayılı Kanun’un 10. maddesi, kişisel veri toplarken veri sorumlusunun kimliğini, işleme amacını, aktarım yapılacak tarafları, toplama yöntemi ile hukuki sebebi ve ilgili kişinin haklarını bildirmeyi zorunlu kılıyor. Formu kuran ekip bildirimin yer alacağı kutuyu koyar; metni hukuk danışmanınız hazırlamalı.
- Referanslar. Adının sitede geçmesine izin veren müşteriler.
- Erişimler. Mevcut alan adı, eski site ve e-posta hesabı.
5. Geri bildirim turları nasıl işler
Revizyon süreci çoğu projede yazılı kurallar olmadığı için uzar. Şu altı adım turu kısa tutar:
- Ekip her turdan önce neyin gözden geçirileceğini söyler: önce yapı ve tasarım, sonra gerçek içerikli sayfalar, en sonda tüm site.
- Brif’teki karar veren kişi bütün yorumları tek listede toplar. Ekibinizdeki çelişen görüşleri ajansa göndermeden kendi masanızda çözün.
- Her madde üç şey söyler: hangi sayfa, ne görüyorsunuz, ne istiyorsunuz. Ekran görüntüsü ekleyin.
- “Beğenmedim” yerine nedenini yazın: “Başlık okunmuyor”, “düğme telefonda sığmıyor.”
- Yeni sayfa ya da yeni özellik isteği tur geri bildirimi sayılmaz; ayrı ve yazılı bir karar olur.
- Her tur yazılı onayla kapanır. Onaylanan kısım sonraki turda, yeni bir gerekçe olmadıkça yeniden açılmaz.
6. Yayın günü kontrol listesi
Yayın günü yapılacakların çoğu tek tek küçüktür, ama biri atlanırsa herkes fark eder. Bu listeyi ekiple birlikte, her madde için bir test tarihi ve yanına adınızı yazarak yürütün:
- Arama motoru işaretleri. Test adresinde kullanılan noindex etiketi Google’ın belgelerine göre sayfayı arama sonuçlarından tümüyle çıkarır. Gerçek adrese taşınmışsa site Google’a girmez; tersine, test adresi de dizine girmemelidir.
- Eski adresler. Site eskisinin yerine geçiyorsa her eski adres yeni karşılığına yönlendirilmeli. Ayrıntısı web sitesi yenilerken SEO yazısında.
- Formlar. Her form gerçek bir telefondan gönderilmeli; e-posta ya da CRM kaydı gelmeli, teşekkür sayfası açılmalı.
- Bağlantılar. Telefon, e-posta ve WhatsApp bağlantıları doğru kişiye gitmeli.
- KVKK ve çerez. Aydınlatma metni formların yanında, çerez tercihi çalışır durumda.
- Adres ve güvenlik. Site tek bir adreste, HTTPS ile açılmalı; www’lu ve www’suz sürüm aynı yere gelmeli.
- Hız. Ana sayfa ve bir iç sayfa telefonda ölçülmeli.
- Ölçüm. Form gönderimleri etkinlik olarak görünmeli. Adımlar için GA4 kurulumu kontrol listesi yazısına bakın.
- Sahiplik. Search Console’da doğrulanmış sahip sizsiniz.
- Yedek. İlk yedek alınmış ve nerede durduğu biliniyor.
7. Teslimde elinize geçmesi gerekenler
Teslim, ekibin son bir e-postası değil, bir kontrol listesidir. Aşağıdaki tablo, teslimde alacağınız kalemleri ve her birinin neden istendiğini özetliyor:
| Kalem | Ne alırsınız | Neden |
|---|---|---|
| Alan adı | Kayıt sahibi olarak adınız ve aktarım koduna erişim | Ekipten bağımsız taşıyabilirsiniz |
| Barındırma | Panel erişimi, hesap işletme adına | Kesinti ya da ayrılıkta müdahale edebilirsiniz |
| Kod ve tasarım dosyaları | Depo erişimi ya da arşiv, tasarım dosyaları, lisanslar | Başka bir geliştirici devralabilir |
| Yönetim paneli | Yönetici hesabı ve kısa kullanım anlatımı | İçeriği kendiniz güncellersiniz |
| Analitik ve Search Console | Sahip rolü sizde | Veri işletmede kalır |
| İçerik ve yedek | Metin ve görsellerin orijinalleri, veritabanı ve medya yedeği | Site bozulursa geri dönülebilir |
| Dokümantasyon | Hangi araç, hangi entegrasyon, nasıl yayına alınır | Bilgi belgede durur |
| Destek | Yayın sonrası destek kapsamı yazılı | Sorun çıktığında kime yazacağınız bellidir |
Teslim kalemlerini ve yayın sonrası desteği web ve yazılım hizmetimizin kapsamında teklifte ayrı ayrı yazıyoruz.
Sık yapılan hatalar
- Brif yazmadan üç ajanstan teklif istemek ve teklifleri birbiriyle karşılaştıramamak.
- Metin ve fotoğrafı “sonra bakarız” diye bırakmak; tasarım hazırken içeriğin yetişmemesi.
- Alan adını ajansın hesabında bırakmak ve kayıt sahibini sormamak.
- Geri bildirimi parça parça, farklı kişilerden ve farklı kanallardan göndermek.
- Test adresindeki noindex etiketini yayında unutmak ya da test adresini dizine sokmak.
- Teslimde yalnızca “site hazır” e-postasıyla yetinmek, erişimleri ve dosyaları almamak.
Sık sorulanlar
Web sitesi yaptırmak için ajansa ne vermem gerekir?
Brif’inizi, logo ve marka dosyalarını, mevcut sitenizin ve alan adınızın erişimlerini, hizmet ya da ürün bilgilerinizi ve karar verebilecek bir yetkiliyi. Metinleri ve fotoğrafları kimin hazırlayacağı teklifte yazmalıdır.
Kaç tur geri bildirim hakkım olmalı?
Tek bir doğru sayı yoktur; önemli olan turun sayısının ve kapsamının teklifte yazılı olması ve tur dışı işin nasıl ele alınacağının baştan belli olmasıdır. Geri bildirimi tek listede toplamak turları kısaltır.
Alan adını ajans satın alırsa sorun olur mu?
Kayıt sahibi olarak sizin adınız yazıyorsa ve kayıt kuruluşu hesabına erişiminiz ya da yazılı bir devir hakkınız varsa sorun olmaz. Kayıt sahibi ajans görünüyorsa ayrılırken alan adını geri almak için ajansın iş birliğine bağımlı kalırsınız.
Bugün yapabileceğiniz ilk iş, bu yazıdaki yedi başlığı bir belgeye yazıp tek sayfada bitirmek. İkinci iş, kayıt kuruluşu hesabınıza girip alan adınızın kayıt sahibi olarak kimin adının göründüğüne ve yenileme tarihine bakmak. İkisi de ajansla görüşmeden önce yapılır ve görüşmenin yönünü değiştirir.
Kaynaklar
- ICANN: Alan adı aktarım politikası (Transfer Policy)
- Google Search Console Yardım: Site sahipliğinizi doğrulayın
- Google Search Central: Faydalı, güvenilir ve insan odaklı içerik oluşturma
- Google Search Central: noindex ile Arama dizinine eklemeyi engelleme
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (madde 10)
Bu yazı genel bilgi vermek için hazırlandı; hukuki, mali ya da teknik danışmanlık yerine geçmez. Platformlar, kuralları ve mevzuat zamanla değişir; 11 Kasım 2026 tarihinden bu yana değişmiş ya da küçük hatalar içeren bilgiler olabilir. İşinizle ilgili bir karar vermeden önce güncel resmi kaynakları kontrol edin ya da bize yazın.