Kısa cevap
14 Kasım 2026’da TRABİS’in sorgusu .ct.tr ve .nc.tr adlarını geçersiz saydı; kimin kaydedebileceğini yazan resmî bir sayfa bulamadık. Özel işletmenin kuralını okuyabildiği uzantılar .com ve .com.tr’dir; KKTC’de kayıtlı şirket .com.tr için kayıt kuruluşundan yazılı teyit almalıdır.
Şöyle düşünün: Kuzey Kıbrıs’ta araç kiralayan bir işletme ilk sitesini yaptırmaya karar veriyor. Sahibi, devlet dairelerinin adreslerinde her gün gördüğü uzantıyı düşünüyor ve “bizimki de .ct.tr ile bitsin, buralı olduğumuz anlaşılsın” diyor. Akşam bir kayıt kuruluşunun arama kutusuna adını yazıyor. Kutu uzantıyı tanımıyor. KKTC’de alan adı almak isteyen bir işletme için .ct.tr ve .nc.tr gerçekten bir seçenek mi, değilse hangi uzantı seçilmeli?
Bu yazı iki tür bilgi içeriyor ve ikisini ayrı tutuyor. Birincisi resmî sayfalarda okuduklarımız: Türkiye’nin .tr kayıt sistemi TRABİS, BTK, IANA ve ICANN. İkincisi 14 Kasım 2026’da kendi yaptığımız sorgular; onları “baktığımız gün” diye anlatıyoruz. Kendi tavsiyelerimizi “bizim önerimiz” diye işaretledik. Alan adı ve barındırma seçiminin genel adımları alan adı ve hosting nasıl seçilir yazısında duruyor; burada tekrar etmiyoruz, yalnızca Kuzey Kıbrıs’taki işletmeye özgü soruya bakıyoruz.
.ct.tr ve .nc.tr için baktığımız gün ne gördük
Önce DNS kayıtlarına baktık. Sorguları 14 Kasım 2026’da Google’ın herkese açık DNS hizmeti (dns.google) üzerinden yaptık. Aşağıdaki tablo altı adın ve gov altındaki altı adresin o günkü cevabını gösteriyor:
| Sorguladığımız ad | O günkü cevap |
|---|---|
gov.ct.tr |
Çözümlendi, adres kaydı döndü |
gov.nc.tr |
Var; ad sunucusu kaydı döndü, adres kaydı dönmedi |
edu.nc.tr |
Var; ad sunucusu kaydı döndü, adres kaydı dönmedi |
com.ct.tr |
Böyle bir ad yok (NXDOMAIN) |
com.nc.tr |
Böyle bir ad yok (NXDOMAIN) |
nic.nc.tr |
Böyle bir ad yok (NXDOMAIN) |
vergi.gov.ct.tr, basbakanlik.gov.ct.tr, mahkemeler.gov.ct.tr, edevlet.gov.ct.tr, mfa.gov.ct.tr |
Beşi de çözümlendi |
cm.gov.nc.tr |
Çözümlendi |
Yani var olan adların hepsi gov ya da edu altındaydı; ticari bir işletmenin bekleyeceği com.ct.tr ve com.nc.tr adları o gün DNS’te yoktu. Bu, o gün gördüğümüz durumdur. Bir kural metni sayılmaz ve yarın değişebilir.
Sonra herkese açık alan adı sorgularını denedik. Üç yerde, var olmayan bir deneme adını bu uzantılarla yazdık:
- TRABİS’in “Alan Adı Sorgusu” sayfası.
.nc.trve.ct.trile biten deneme adına “Geçersiz Domain!” cevabını verdi. Uydurma bir uzantıyla (.xx.tr) yazdığımız ad da aynı cevabı aldı. Aynı deneme adı.com.trile yazıldığında cevap “Alan Adı Müsait (Belgesiz)” oldu. - TRABİS’in listesindeki bir kayıt kuruluşu. TRABİS’in Kayıt Kuruluşları listesinde yer alan bu kuruluşun arama sayfası iki uzantı için de “Bu alan adı desteklenmiyor.” yazdı.
- Aynı listedeki ikinci bir kayıt kuruluşu. Bu kuruluşun arama sayfası yazdığımız uzantıyı dikkate almadı; aynı adı .com, .com.tr ve .tr ile önerdi. Ana sayfasındaki hızlı arama kutusu ise yazdığımız adı “Müsait” diye gösterdi; uydurma uzantıyla (
.xx.tr) yazdığımız ad da aynı cevabı aldı, bu yüzden bunu bir kabul saymıyoruz.
Kuzey Kıbrıs’taki kendi deneyimimiz de aynı yönde: bu iki uzantıyı devlet kurumlarının adreslerinde görüyoruz, bunlardan birini kullanan özel bir işletme tanımıyoruz. Bu bizim deneyimimizdir; resmî bir kural olarak okunmamalı.
Resmî sayfalarda ne yazıyor, ne yazmıyor
Okuduğumuz sayfalarda yazanlar şunlar:
- IANA’nın .tr kaydı. .tr bir ülke kodu üst düzey alan adıdır; yöneticisi olarak Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), internet sitesi olarak trabis.gov.tr yazılıdır.
- TRABİS Sıkça Sorulan Sorular. TRABİS, kendi ifadesiyle “.tr” uzantılı alan adlarının yönetimine ilişkin işlemlerin yapıldığı sistemdir. Aynı sayfanın Türkçesi, TRABİS’i kurmanın ve işletmenin ya da bunu üçüncü bir tarafa yaptırmanın T.C. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığının görev ve yetkisinde olduğunu söyler; sayfanın İngilizce sürümünde aynı cümlede Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu yazıyor. Kullanılabilecek alt alan adlarını sayan listede 20 uzantı var (.com, .net, .org, .gen, .gov, .edu ve diğerleri); listede .nc de .ct de geçmiyor.
- BTK’nın 2020/DK-BTD/346 sayılı Kurul Kararı. Belgeli tahsis edilecek dokuz uzantıyı sayar: .av.tr, .bel.tr, .dr.tr, .edu.tr, .gov.tr, .k12.tr, .kep.tr, .pol.tr ve .tsk.tr. Bu metinde de .nc.tr ve .ct.tr geçmiyor.
Yazmayanlar da şunlar: .ct.tr ve .nc.tr uzantılarını kimin yönettiğini, bu uzantılara kimin başvurabileceğini ve hangi belgenin istendiğini söyleyen resmî bir sayfa bulamadık. Bulamamış olmamız böyle bir sayfanın olmadığı anlamına gelmez. Resmî bir cevaba ihtiyacınız varsa, örneğin bir kamu kurumu ya da okul adına soruyorsanız, ilgili devlet dairesine yazılı olarak sorun.
Açık olan uzantılar ve her birinin istediği
Özel bir işletmenin bugün kuralını okuyabildiği uzantılar başka yerde. Aşağıdaki tablo, her grubun kuralının kimde olduğunu ve o kaynağın ne istediğini özetliyor:
| Uzantı | Kural kimin | Kaynağın söylediği |
|---|---|---|
| .com, .net | ICANN ve kayıt kuruluşuyla yaptığınız sözleşme | Kayıt, ICANN’in akredite ettiği bir kayıt kuruluşundan ya da onun bayisinden yapılır; kayıt sahibi adını, posta adresini, e-postasını ve telefonunu verir |
| .com.tr, .net.tr, .org.tr | TRABİS | Başvuru bir Kayıt Kuruluşunun formuyla yapılır; tahsis belgesizdir ve “ilk gelen ilk alır” kuralı geçerlidir |
| .gov.tr, .edu.tr ve belgeli diğer yedi uzantı | BTK Kurul Kararı | Belgeli tahsis edilir; karara göre .gov.tr kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edilir |
TRABİS’in sayfası iki yöntemi şöyle ayırır: belgeli tahsiste bilgi ve belgeler Kayıt Kuruluşuna verilir; “Belgesiz alan adı tahsisi ise “ilk gelen ilk alır” kuralının geçerli olduğu tahsislerdir.” Aynı sayfa, TRABİS’in getirdiği yenilikler arasında şunu sayar: “Belgeli olarak tahsis edilen “com.tr”, “org.tr” ve “net.tr” uzantılı alan adlarının TRABİS’in faaliyete geçmesi sonrasında belgesiz olarak ilk gelen ilk alır prensibiyle tahsis edilecek olması”. Baktığımız gün sorgu da bununla uyumluydu: deneme adımız .com.tr, .net.tr ve .org.tr için “Müsait (Belgesiz)”, .av.tr için “Müsait (Belgeli)” cevabını aldı.
KKTC’de kayıtlı bir şirket için ayrı bir koşul var mı? TRABİS’in sayfası başvuranı “gerçek veya tüzel kişiler” diye tanımlıyor ve başvuranın nerede kurulu olduğuna dair bir şey söylemiyor. KKTC’den başvuranlar için ek bir koşul yazan ya da böyle bir koşul olmadığını söyleyen bir sayfa da bulamadık. Bizim önerimiz: sipariş vermeden önce seçtiğiniz Kayıt Kuruluşuna şirket bilgilerinizle yazın ve cevabı yazılı alın.
.com ve .net için TRABİS’e bakmanın anlamı yok; sayfa, TRABİS’in yalnızca “.tr” ile biten adlarla ilgili olduğunu söyler. ICANN’e göre bu adlarda kayıt, aktarım ve yenileme koşullarını kayıt kuruluşuyla yaptığınız sözleşme belirler. Üç grubu yan yana koyunca tablo şöyle görünüyor:
Hangisini seçmeli? Bu kısım bizim önerimizdir. Müşterinizin bir bölümü adadan, bir bölümü Türkiye’den ve başka ülkelerden geliyorsa .com en az açıklama isteyen adrestir. Adınız .com’da doluysa ya da işiniz ağırlıkla Türkiye’deki müşteriye dönükse, Kayıt Kuruluşundan yazılı teyidi aldıktan sonra .com.tr sağlam bir ikinci yoldur. İkisini birden alırsanız birini ana adres yapın, ötekini ona yönlendirin.
Kayıt sahibi kim olmalı
ICANN, kayıtlı alan adının haklarını elinde tutan kişi ya da kuruluşa kayıt sahibi (registrant) der. Sorumluluklar listesine göre kayıt sahibi alan adının kaydından ve kullanımından tek başına sorumludur, doğru bilgi verir ve kayıt kuruluşunun sorularına 15 gün içinde yanıt verir. TRABİS’in sayfası da başvuru formunun tam ve doğru doldurulmasını şart koşar.
Buradan çıkan pratik sonuç bizim önerimizdir: kayıt sahibi alanına şirketin unvanı yazılsın, alan adı şirketin kendi kayıt kuruluşu hesabında dursun. Siteyi kuran kişinin, bir çalışanın ya da ajansın hesabında duran alan adı, o kişiyle yollar ayrıldığında ancak onun iş birliğiyle geri alınır. Hesabın e-postası birden fazla kişinin okuduğu bir şirket adresi olsun. Sözleşmeye yazılacak sahiplik maddesini web sitesi yaptırmak yazısında anlattık.
Detmore’un KKTC’de web tasarım sayfasında yazdığı da budur: alan adı, sitenin barındığı hesap, analiz araçları ve yönetim paneli sizin adınıza açılır. İsterseniz kurulumu ve yönetimi biz yaparız, ayrılırsanız erişimleri ve teknik dokümantasyonu devrederiz.
İki dilde ve telefonda çalışan bir ad
.tr ile biten adlarda sınırı TRABİS koyar. Adın sizin seçtiğiniz bölümü yalnızca harflerden (a-z), rakamlardan (0-9) ve tireden oluşur, en az 2 en fazla 63 karakterdir, tireyle başlamaz ve bitmez. Sayfadaki tanım yalnızca a-z harflerini sayıyor; Türkçe karakterli bir ad düşünüyorsanız Kayıt Kuruluşuna sorun.
Gerisi bizim önerimizdir. Kuzey Kıbrıs’ta bir işletmeye adada yaşayanlar kadar Türkiye’den ve başka ülkelerden gelenler de ulaşır; çoğu da telefonundan bakar. Adı üç denemeden geçirin:
- Telefonda söyleyin. Karşınızdaki kişi adı tek seferde doğru yazabiliyor mu? Tire ve rakam bu denemede en çok hata çıkaran iki şeydir.
- Türkçe bilmeyen birine okutun. Adı gördüğünde okuyabiliyor, duyduğunda yazabiliyor mu? “ı” ile “i” ya da “ş” ile “s” arasında kalan adlar ikinci dilde başka bir kelimeye dönüşebilir.
- Telefon klavyesinde yazın. Uzun ve çift harfli adlar küçük ekranda yanlış yazılır; kısa olan kazanır.
E-posta aynı alan adında
Alan adını aldığınız gün e-postayı da planlayın. Müşteriye giden mesajın ad@isletmeniz biçiminde, sitenizle aynı alan adından gelmesi, adresin size ait olduğunu gösterir. Bunun için alan adının DNS kayıtlarına e-posta sunucusunu gösteren kayıtlar ve gönderenin kimliğini doğrulayan SPF, DKIM ve DMARC kayıtları eklenir; adımlarını SPF, DKIM ve DMARC nasıl kurulur yazısında sırasıyla anlattık.
Bizim önerimiz: kayıt kuruluşu hesabının kurtarma adresini yalnızca bu alan adındaki bir kutuya bağlamayın. Alan adının süresi dolarsa o kutu da çalışmaz ve yenileme uyarısı size ulaşmaz.
Yenileme
.tr ile biten adlar için TRABİS’in sayfası üç şey söyler. Alan adı bir defada en az bir, en fazla beş yıl için tahsis edilir. Kayıt Kuruluşu, sürenin bitmesine en az üç ay kala sizi en azından e-postayla bilgilendirir ve yenileme başvurusu bu üç ay içinde yapılır. Tahsis ve yenileme ücretleri Kayıt Kuruluşuna ödenir.
.com ve .net için süre ve yenileme koşulları kayıt kuruluşuyla yaptığınız sözleşmededir. ICANN’in sorumluluklar listesi, otomatik yenilemeyi seçen kayıt sahibinin ödeme bilgilerini güncel tutmasını ister. Bizim önerimiz: bitiş tarihini iki kişinin takvimine yazın ve uyarı e-postasının hangi adrese gittiğini bugün kontrol edin.
Sık yapılan hatalar
Bunlar bizim gözlemlerimizdir:
- .ct.tr ya da .nc.tr üzerine plan yapmak. Baktığımız gün TRABİS’in sorgusu bu uzantıları geçersiz saydı; denediğimiz iki kayıt kuruluşunun arama sayfası da bu uzantılarla bir ad önermedi. Yazılı bir resmî cevap almadan logoya ya da tabelaya bu adresi koymayın.
- Eski bilgiyle .com.tr’den vazgeçmek. “.com.tr için belge gerekir” bilgisi hâlâ dolaşıyor; TRABİS’in sayfası bu uzantının belgesiz tahsis edileceğini yazıyor; baktığımız gün sorgu da “Belgesiz” cevabını verdi.
- Alan adını siteyi kuran kişinin hesabında bırakmak. Kayıt sahibi kimse haklar ondadır.
- Türkçe karakterli ya da tireli bir adı ana adres yapmak. Telefonda ve ikinci dilde yanlış yazılır.
- Yenileme uyarısını tek kişiye bağlamak. O kişi ayrıldığında uyarı da gider.
Kısa kontrol listesi
- Aday adı TRABİS’in Alan Adı Sorgusu sayfasında .com.tr ile, bir kayıt kuruluşunun aramasında .com ile sorgulayın.
- Adı üç denemeden geçirin: telefonda söyleyin, Türkçe bilmeyen birine okutun, telefon klavyesinde yazın.
- KKTC’de kayıtlı şirketiniz için .com.tr koşulunu Kayıt Kuruluşuna yazılı sorun.
- Kaydı şirketin kendi hesabında yapın; kayıt sahibi alanına şirketin unvanını yazın.
- Hesabın e-postasını birden fazla kişinin okuduğu bir adrese bağlayın.
- E-postayı aynı alan adında kurun; SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarını ekleyin.
- Bitiş tarihini iki takvime yazın, ödeme bilgisinin güncel olduğunu kontrol edin.
Siteyi de kurduracaksanız web ve yazılım hizmetimiz ve Kuzey Kıbrıs sayfamız nasıl çalıştığımızı anlatıyor.
Sık sorulanlar
KKTC’de özel bir işletme .ct.tr ya da .nc.tr alan adı alabilir mi?
Alabileceğini gösteren bir şey bulamadık. 14 Kasım 2026’da TRABİS’in sorgusu bu uzantıları geçersiz saydı; denediğimiz iki kayıt kuruluşunun arama sayfası da bu uzantılarla bir ad önermedi. DNS’te sorguladığımız adlardan yalnızca gov ve edu altındakiler vardı. Kimin başvurabileceğini yazan resmî bir sayfa da bulamadık. Kesin cevap için ilgili devlet dairesine yazılı sorun.
KKTC’de kayıtlı bir şirket .com.tr alabilir mi?
TRABİS’in sayfasına göre başvuruyu gerçek veya tüzel kişiler bir Kayıt Kuruluşu üzerinden yapar ve .com.tr belgesiz, ilk gelen ilk alır kuralıyla tahsis edilir. Sayfa, KKTC’den başvuranlar hakkında ayrıca bir şey söylemiyor; alabileceğini ya da alamayacağını yazan resmî bir sayfa da bulamadık. Sipariş öncesinde Kayıt Kuruluşundan yazılı teyit alın.
.com mu, .com.tr mi seçmeliyim?
Bu bir kural sorusu olmadığı için cevabı bizim önerimizdir: müşteriniz birden fazla ülkeden geliyorsa .com, işiniz ağırlıkla Türkiye’ye dönükse ve Kayıt Kuruluşundan yazılı teyidi aldıysanız .com.tr. İkisi de açıksa ikisini alıp birini ötekine yönlendirmek, adın başkasına gitmesini de önler.
Bugün tek başınıza atabileceğiniz adım: üç aday ad yazın, her birini TRABİS’in Alan Adı Sorgusu sayfasında .com.tr ile deneyin ve sonucu not edin. Sonra en beğendiğinizi bir tanıdığınıza telefonda söyleyin ve yazdığını size geri göndermesini isteyin. Doğru yazılan ad, kaydetmeye değer olandır.
Kaynaklar
- TRABİS: Sıkça Sorulan Sorular
- IANA: .tr üst düzey alan adının yetkilendirme kaydı (Delegation Record for .TR)
- BTK: 2020/DK-BTD/346 sayılı Kurul Kararı, Belgeli Tahsis Edilecek İnternet Alan Adlarına İlişkin Usul ve Esaslar
- ICANN: Alan adı kayıt süreci (The Domain Name Registration Process)
- ICANN: Kayıt sahiplerinin hakları ve sorumlulukları (Registrants’ Benefits and Responsibilities)
Bu yazı genel bilgi vermek için hazırlandı; hukuki, mali ya da teknik danışmanlık yerine geçmez. Platformlar, kuralları ve mevzuat zamanla değişir; 14 Kasım 2026 tarihinden bu yana değişmiş ya da küçük hatalar içeren bilgiler olabilir. İşinizle ilgili bir karar vermeden önce güncel resmi kaynakları kontrol edin ya da bize yazın.